the-halo-effect

Psikolojik bir etken: “Halo Etkisi”

Merhaba

Öncelikle bugün ki blog yazımda İk’da işe alımlarda önemli bir etken olan Halo Etkisini ele almak istiyorum. İK’ya gönül vermiş bir öğrenci olarak ve hala staj arayışında oluğum için bu konunun beni daha fazla ilgilendirdiğini düşünüyorum. Umarım benimde ilk izlenimim iyi olur. Bildiğiniz gibi daha önceden de bahsetmiştim İK deyince insanların aklına  ilk gelen şeyin  işe alımların olduğunu biliyoruz. Tabi ki insan kaynakları işe alımlarla bitmiyor bu sadece buz dağının görünen kısmı ancak bizi ilgilendiren şimdilik işe alımlar olacaktır.

Aslında İnsan kaynakları uzmanlarının dikkat etmesi gereken önemli bir kavram olduğunu da söylemeden geçmeyeyim. İki taraflı olarak hem adayları hemde İK cıları etkileyen psikolojik bir etken olduğunu da söyleyebilirim. Peki nedir bu Halo etkisi? İyi midir yoksa kötü müdür? Nasıl etkileri vardır işe alımlar üzerinde? Gelin bu soruların ve Halo etkisini ne olduğunu, neler bulduğumu, neler öğrenmişim gelin hep beraber inceleyelim.

Halo etkisi psikolojik bir durumdur. Psikologların ve bilim adamlarının yıllarca araştırdığı bir konudur. 70li yıllarda sosyal bir psikolog olan Richard Nisbett bu konuyla ilgili çok güzel bir çalışma yapmış. İki grup halinde ayırdığı üniversite öğrencileri üzerinde bir deney uygulamış ve bir öğretmeni aksanı, görünümü ve davranışları bakımından değerlendirmelerini istemiş. Bu öğretmenin yabancı bir aksanı var ve  İngilizce ana dili değil. Bu öğretmen, birinci gruba karşı daha sıcakkanlı davranıyor ikinci gruba ise daha soğuk yaklaşıyor. Sonuçlar ise birinci grupta öğrenciler oldukça iyi ve sempatik bulduklarını söylerlerken ikinci grupta bunun tam tersinin söylenildiği görülüyor. Buradan Halo etkisinin net bir şekilde etkilerini ve ispatını az çok anlamış oluyoruz.

Peki yukarıda anlatmış olduğum deneyden yola çıkarsa; ilk izlenim denen bir şey vardır değil mi hepimiz duymuşuzdur ve böyle durumları illaki yaşamışızdır. Nedir bu ilk izlenim desem hepimizin cavabı: Birisini ilk gördüğümüz zaman kafamızda oluşan bir yargı bir fikir diyeceksiniz. Aklınızda bir şeyler belirmiş olmalı. Evet işe alımlarda bildiğimiz gibi çok farklı mülakat yöntemleri uygulanmakta. O mülakata giderken kapıdan girdiğimiz ilk anda, o birkaç saniyelik sürede İk cıların kafasında ilk izlenim oluşuyor. Evet işte buna Halo etkisi devreye giriyor. Nasıl mı? O kişiyi ilk gördüğümüz zamanda oluşan ilk izlenimin daha sonraki değerlendirmelerde kafamızda oluşan yargılar ile değerlendirmemize neden oluyor.  Jestler, mimikler, beden ve el hareketleri ve hatta hatta eli nasıl sıktığınız o ilk izlenimin temellerini atmasını sağlıyor. Ha şunu da söylemeden geçmek istemiyorum buradaki değerlendirmeme göre; İlk 30 saniyede karşınızdaki İk cıyı etkilediniz, etkilediniz. Etkileyemediniz yoksa işinizin çok zor olacağını söylemek istiyorum. Gelin biraz empati yapalım. Örneğin bir İK uzmanısınız ya da işletme sahibisiniz işe uygun bir eleman alacaksınız. Görüşmeye birisi geldi. Karşınızda takımı çekmiş hani deriz ya  jilet gibi, diksiyonu mükemmel, kendine güveni tam ve bu arada (gülümsememin de etkisi çok yüksek olduğunu unutmayalım). Bu kişiyi diğerlerinden farklı ise 1-0 önde başlamasını sağlamaz mı ? Bence sağlar. Diğer sorularımızda Adayı zorlamak yerine daha esnek ve sıcakkanlı davranabiliriz. Onun bu uyumundan dolayı olumlu bir düşünceyle yaklaşırız. İşte bu durum Halo etkisi altında kaldığımızın göstergesidir. Ancak bu duruma düşülmemesi gereken bir durumdur.

Halo etkisine uğramamak için yapılması gereken üç durum vardır. (Hürriyet İK)

*Kurumun yapması gerekenler: Halo etkisinin önüne geçebilmenin en önemli yolu kurumsallaşma ve şirketlerin yetenek yönetimine geçebilmesi.

*İK departmanının yapması gerekenler: Öncelikle işe alımda adayın niteliklerini belirlerken hangi departmanda çalışacaksa bu nitelikler iyi bir şekilde seçilmeli. İşe alımda standartlar belirlendikten sonra bu konuda taviz verilmemeli.

*Adayın yapması gerekenler: Adaylar ilk izlenimin önemli olduğunu akıllarından çıkartmamalı. Adayın enerji seviyesi önemli ve iş görüşmesinde karamsar olmamaya, gülümsemeye mutlaka özen gösterilmeli. Yüz ifadesi açık ve net olmalı, olumlu bir tavır takınmalı.

İK’cılar için halosuz günler, adaylar için iyi izlenimler dilerim…

431 Toplam Goruntulenme Sayisi, 1 Bugunku Okunma Sayisi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir